Psychisch verzuim is voor veel werkgevers een hardnekkig probleem. Hoe herken je mentale klachten op tijd? Linda Kruithof, head of hr bij Nétive VMS: ‘Je wil mensen helpen vóórdat het misgaat. Maar hoe kun je dat als werkgever het beste doen?’
Volgens Jeroen Admiraal, adviseur duurzame inzetbaarheid bij a.s.r., ligt het antwoord in minder protocollen en meer aandacht. Hij helpt organisaties hun verzuimbeleid te verbeteren en zag de afgelopen jaren het aandeel psychisch verzuim flink stijgen. ‘Dat hoor je bij veel werkgevers terug’, zegt hij. ‘Zeker sinds de coronaperiode is de mentale weerbaarheid een aandachtspunt geworden, vooral bij jongere medewerkers.’
Jeroen kijkt verder dan het formele verzuimproces. ‘Ik zoom niet alleen in op hoe een bedrijf omgaat met ziekmeldingen, maar ook op cultuur en communicatie. Het gaat niet alleen om het functioneringsgesprek. Het draait erom of je weet wat er speelt bij je medewerkers.’ Dat verschilt sterk per mkb-bedrijf, ziet Jeroen. ‘Bij grotere werkgevers is de drempel om over problemen te praten vaak hoger. Signalen worden daar sneller gemist.’
In kleinere teams werkt dit anders. ‘Als een medewerker chagrijnig is, te laat komt, fouten maakt of vervelend doet tegen collega’s, valt dat eerder op dan in een grote groep. Deze vroege signalen zijn hier duidelijker zichtbaar. Als je die herkent, moet je het gesprek aangaan. Maak daar tijd voor.’
Een gesprek hoeft niet zwaar of formeel te zijn, liever niet zelfs. ‘Ga niet tegenover elkaar in een glazen kamertje zitten, maar ga samen wandelen of een broodje eten. Dat verlaagt de drempel.’ Juist in kleinere organisaties kan dat veel verschil maken. Maar klein betekent niet automatisch makkelijk, benadrukt Jeroen. ‘In kleine teams is het óók lastig om te vertellen dat je thuis ruzie hebt of flinke schulden. Juist omdat iedereen elkaar kent. Blijf voor alles in contact met elkaar, vooral ook een-op-een. Soms moet een baas gewoon een keer meerijden naar een klus en praten over koetjes en kalfjes. In grote bedrijven zie je dat minder snel gebeuren. Waar die verbinding er wél is, komen problemen eerder boven tafel.’
Signaleren is één ding, de juiste vervolgstappen bepalen is iets anders. Daar komt de verzuimverzekering om de hoek kijken. ‘Bij een MKB Verzuim-ontzorgverzekering van a.s.r. krijgt de werkgever een vaste Ontzorgmanager die het hele proces rond psychisch verzuim begeleidt’, legt Jeroen uit. ‘Die kijkt wat er aan de hand is en welke interventie passend is, zodat een medewerker zich gehoord voelt en sneller herstelt.’
Een belangrijk hulpmiddel is de Dienstenwinkel van a.s.r. ‘Daarin zitten zo’n 180 externe dienstverleners. Voor psychische klachten alleen al zijn er tientallen mogelijkheden: van coaching en mentale weerbaarheid tot ondersteuning bij schulden, rouw of mantelzorg.’ Er is een duidelijk voordeel voor werkgevers: ‘Wij bewaken kwaliteit en prijs. Je hoeft niet zelf te gaan googelen naar een coach of hulpverlener.’
Naast individuele interventies kunnen leidinggevenden via de Dienstenwinkel ook trainingen volgen, waaronder ‘Psychisch verzuim aanpakken’ en ‘Verzuimgesprekken voeren’. ‘Veel managers willen helpen, maar weten niet hoe ze het gesprek moeten voeren’, merkt Jeroen. ‘Deze trainingen geven handvatten om signalen te herkennen en het gesprek open en veilig te voeren.’
Juist bij jonge teams is deze kennis cruciaal. ‘Je ziet dat psychische problematiek in allerlei vormen voorkomt; denk aan eenzaamheid of sociale stress. Als werkgever hoef je geen diagnose te stellen, maar je moet wel weten wanneer je moet doorverwijzen.’
Het valt Jeroen op dat duurzame inzetbaarheid vaak zit in kleine, menselijke keuzes. ‘Toon interesse, ook nádat iemand is doorverwezen. Blijf betrokken, vraag hoe het is gegaan en wat je verder kunt doen. Medewerkers die zich gezien en gehoord voelen, zijn minder vaak ziek en meer betrokken. Ze worden ambassadeurs van je organisatie.’
Uiteindelijk ligt de verantwoordelijkheid aan twee kanten. ‘De werkgever kan een voortrekkersrol spelen in leefstijl en mentale gezondheid. Maar de medewerker heeft ook eigen regie. Duurzame inzetbaarheid is een gezamenlijke verantwoordelijkheid.’
De expert
Jeroen Admiraal is adviseur duurzame inzetbaarheid bij a.s.r. Hij ondersteunt werkgevers bij het verbeteren van hun verzuimbeleid en adviseert over preventie, interventies en begeleiding bij (psychisch) verzuim. Vanuit zijn rol koppelt hij organisaties aan passende diensten en trainingen die uitval helpen voorkomen.
Zorg nu goed voor je werknemers, zodat mensen later bij je komen en blijven werken. En draag daarmee altijd bij aan een vitaal werkend Nederland. Bij een verzuimverzekering van a.s.r. krijg je toegang tot de Dienstenwinkel, met een uitgebreid aanbod aan preventieve diensten voor de duurzame inzetbaarheid van je werknemers. Ook krijgen werknemers toegang tot a.s.r. Vitality, waarmee je wordt beloond door te wandelen.